หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ

วิกฤต 'เหนือเมฆ 2...เหนือคาด ช่อง3'

กรณีการ Banned หรือการห้ามออกอากาศ ละครโทรทัศน์เรื่อง "เหนือเมฆ 2" ทางสถานีโทรทัศน์ช่อง 3 ในคืนวันศุกร์ที่ 4 มกราคมที่ผ่านมา กลายเป็นประเด็นแห่งชาติ ที่สังคมออนไลน์ถกกันไม่จบ หลังจากมีข่าวทางหน้าหนังสือพิมพ์รายวันมาเพียง 1 อาทิตย์ ว่าละเครื่องเรื่องนี้จะโดนแบน

ถ้าจะพูดกันตรงๆ ละคร "เหนือเมฆ 2" มีสิทธิโดนแบนตั้งแต่ช่วงต้นๆ เพราะเนื้อหาเสียดสีสังคมการเมืองมากๆ แต่การที่ช่อง 3 สามารถปล่อยให้ละครออกอากาศมาได้จนถึงอาทิตย์สุดท้ายในช่วงต้นปี จากที่ออกอากาศทุกวันศุกร์-อาทิตย์ เวลา 08.30-22.45 น และเดิมมีกำหนดจะอวสานในวันอาทิตย์ที่ 6 มกราคมนั้น แถมยังมีกระแสข่าวอีกว่า ผู้กำกับยอมที่จะตัดทอนเนื้อหาละคร 3 ตอนสุดท้าย ให้เหลือเพียงตอนเดียว แต่ก็ยังไม่ได้ออกอากาศอีก...มันมีสาเหตุมาจากอะไร

กระแสต่อต้าน และกร่นด่าในคืนวันศุกร์ที่ 4 มกราคม 2556 รับศักราชแห่งปีจึงแรงมาก คนในสังคมออนไลน์ เริ่มจากการวิพากษ์วิจารณ์การทำงานของภาครัฐ ว่าครอบงำสื่อในเรื่องไร้สาระ ขณะที่ช่อง 3 เอง ก็ถูกตั้งประเด็นต่อต้าน แบนช่อง 3 เพราะเคยเกิดกรณีละครถูกวิพากษ์วิจารณ์หลายครั้ง แต่ก็ยังได้ออกอากาศ ที่เห็นชัดๆ ล่าสุด ก็คือ แรงเงา และดอกส้มสีทอง

แถมยังมีกรณีของผู้ประกาศข่าวและเจ้าของบริษัท ไร่ส้ม นายสรยุทธ์ สุทัศนะจินดา ที่ถูกชี้ชัดจากคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ว่ามีพฤติกรรมกระทำผิดร้ายแรง อันเป็นการขัดต่อจรรยาบรรณวิชาชีพสื่อมวลชน แต่ช่อง 3 ไม่ปลอดออก และยังปล่อยให้ทำงานอยู่กับช่อง 3 ในรายการข่าว เรื่องเล่าเช้านี้ เรื่องเล่าเสาร์-อาทิตย์
"การจบ แบบไม่จบ" ของละคร "เหนือเมฆ 2" จึงถูกตั้งประเด็นรุนแรงยิ่งขึ้น และยังถูกโยงกันไปถึงกรณีที่ช่อง 3 ถูกกรมสอบสวนคดีพิเศษ หรือดีเอสไอ เรียกสอบเรื่องสัญญากับ อสมท ในความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดเกี่ยวกับการเสนอราคาต่อหน่วยงานของรัฐ หรือพ.ร.บ.ฮั้วประมูล ภายหลังที่นายสุรพล นิติไกรพจน์ ประธานกรรมการบริษัท อสมท จำกัด (มหาชน) อนุมัติให้มีการต่อสัญญาดำเนินการส่งโทรทัศน์สีไม่ถูกต้อง

โดยมีการตั้งข้อสังเกตว่า การที่ดีเอสไอจะมาสอบเรื่องนี้เพราะต้องการบีบช่อง 3 ให้ระงับการออกอากาศ ละคร "เหนือเมฆ 2" หรือเปล่า

"สุรนันท์ เวชชาชีวะ" เลขาธิการนายกรัฐมนตรี ซึ่งถูกสอบถามจากสื่อ ก็ออกมายืนยันว่า รัฐบาลไม่มีส่ข้องใดๆ กับการถอดละคร "เหนือเมฆ2" ต้นตอที่แท้จริงของเรื่องนี้ คือ ช่อง 3
"สุภิญญา กลางณรงค์" กรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) ออกมาแสดงความคิดเห็นส่วนตัว ผ่าน Twitter ว่า ทางกฏหมาย กสทช.คงไม่อาจไปสั่งให้สถานีฉายหรือไม่ฉายละครเรื่องอะไร เพราะเป็นการตัดสินใจของสถานี แต่ถ้าถูกแทรกแซงทางการเมืองจริงก็กระทบเสรีภาพ...กสทช.เป็นองค์กรกำกับดูแลช่อง 3โดยตรงตามกฏหมาย ยังไม่เคยมีท่าทีไปแบนละครใดเลย เรื่องนี้สะท้อนว่าฟรีทีวีกลัวมือที่มองไม่เห็นมากกว่า กสทช.

"ธวัชชัย จิตรภาษ์นันท์" กรรมการ กสทช. แสดงความคิดเห็นผ่าน Twitter ส่วนตัวเช่นกันว่า เรื่องละครเหนือเมฆ ย้ำให้เห็นจุดอ่อนของระบบสัมปทานแบบเดิม ที่ให้ช่องทางรัฐบาลเข้าไปปิดเสียงที่ขัดหู ในระบบใบอนุญาตใหม่การกดดันโดยตรงไม่ง่าย ยิ่งชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นที่กสทช. ต้องเป็นอิสระจากการเมือง การต่อสู้ขั้นสุดท้ายจะไปจบที่ศาลประเทศจะเจริญได้ สถาบันสำคัญต้องมีอิสระและเก่ง... ในระบบใบอนุญาติ อำนาจการกำกับดูแลรวมถึงการถอนใบอนุญาติจะอยู่ที่กสทช.แม้มีความพยายามเข้ามาแทรกแซงแต่กสทช.มาจากกลุ่มหลายหลากจึงทำได้ยาก
ไม่ว่าจะด้วยเหตุผลใด ตอนนี้ "เหนือเมฆ 2 โดนแบน" ได้กลายเป็นปรากฏการณ์ต้อนรับปีใหม่ ที่แรงส์แบบเหนือคาดไปแล้ว ไม่ว่าจะด้วยเจตนา หรือไม่เจตนาของผู้มีอำนาจ (โดยชอบธรรมหรือไม่ ไม่รู้) สิ่งหนึ่งที่ต้องกลับมาพิจารณาจากผลที่เกิดขึ้น คือ

"กลุ่มเป้าหมายหลัก ของช่อง 3 คือ กลุ่มคนเมือง ซึ่ง "มีกำลังซื้อ" และ "เสียงดัง"..."เสพสื่อครบวงจร โดยเฉพาะออนไลน์"
แม้สังคมออนไลน์ จะมาจากคนไทยทั่วประเทศเพียง 30% แต่อย่างที่บอกว่า "เสียงดัง" ดังนั้น การเลือกจังหวะ ในการดึงละคร "เหนือเมฆ 2" ออกจากผังในนาทีสุดท้ายของละครแบบนี้ ผู้กระทำต้องการอะไร คงต้องประเมินจากเหตุ ที่เกิดมาก่อนหน้านี้ ไม่ว่าจะกรณีดีเอสไอกับช่อง 3 หรือกรณีการเสียดสีรัฐบาล กับผลประโยชน์ทางการเมือง
หลังจากนี้ ในส่วนของละคร 3 ตอนสุดท้าย ของ "เหนือเมฆ 2" จะถูกนำมาปล่อยใน Youtube อย่างที่หลายๆ คนหวังหรือไม่ หรือช่อง 3 จะทำซีดีแพ็คขายกันให้สิ้นเรื่องสิ้นราว เป็นที่สาแก่ใจคนดู ส่วนช่อง 3 ก็ต้องดูว่ากระแสสังคมจะทำอย่างไรต่อ จะถูก "แบน" เลิกดูจากกลุ่ม "คนเมือง" ซึ่งเป็นเป้าหมายหลักมากน้อยแค่ไหน และ "คฑาหัสต์ บุษปะเกศ" คนเขียนเรื่อง "เหนือเมฆ 1-2" ะมี "เหนือเมฆ 3" ออกมาสร้างกระแสกันอีกหรือไม่...โปรดติดตามตอนต่อไป

ขอทิ้งท้ายด้วยประโยคเด็ด จาก "เหนือเมฆ 2"
"มีอำนาจ แต่ไม่รู้จักใช้อำนาจ ไม่เรียกว่าโง่ แล้วจะเรียกอะไร"
"ฉันก็จะลุกขึ้นมาต่อสู้กับความอยุติธรรม ตราบใดที่ดอกเตอร์เมฆายังมีชีวิตอยู่ จะไม่มีวันยอมให้คนชั่วคนเลวขึ้นมาเป็นใหญ่"
"แนวคิดศรัทธาในการทำความดี จะถูกปลูกฝังจากรุ่นสู่รุ่น ค่านิยมของการทำดีเพื่อสังคมจะต้องคงอยู่ตลอดไป"
"ผมสัญญาว่าจะสร้างค่านิยมใหม่ให้กับสังคมไทย เราจะต้องทำทุกอย่างบนความถูกต้อง เที่ยงตรง หมดยุคการเมืองต่างตอบแทนแล้ว"