หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ

สองเรื่องใหญ่ที่ร้อนแรงขึ้นมาไล่เลี่ยกันและยังไม่สะเด็ดน้ำ แต่ทั้งสองเรื่องนี้สังคมไทยได้ใช้งาน"องค์กรตรวจสอบ" กันอย่างเข้มข้น

    เรื่องที่ร้อนมาก่อนคือโครงการรับจำนำข้าว เมื่อเริ่มปรากฏตัวเลขภาระงบประมาณระดับ 2-3 แสนล้านบาท กับการรับจำนำข้าวทุกเมล็ดของรัฐบาลในรอบปี และมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น ขณะที่ตัวเลขความเสียหายจากการดำเนินโครงการนี้ที่กว่าแสนล้านบาทขึ้นไปยังเถียงกันไม่จบ แต่รับกันเป็นนัยว่าไม่ต่ำกว่าปีละ 7-8 หมื่นล้านบาทแน่ ๆ
 จากเสียงท้วงติงของวงการค้าข้าวกับนักวิชาการ ขยายวงเป็นการส่งฟ้องเรื่องต่อศาลรัฐธรรมนูญ และองค์กรตรวจสอบอื่น ๆ
 ขณะฝ่ายหนุน คือรัฐบาลที่ยืนยันความสำเร็จโครงการ พร้อมกับเกิดการชุมนุมของตัวแทนชาวนาขึ้นตามหัวเมืองต่าง ๆ และน่าหวาดเสียวคือรวมพลบุกถึงถิ่น ไม่เห็นด้วยกับอาจารย์ที่ออกมาคัดค้านเรื่องนี้
    เรื่องรับจำนำข้าวนี้ก็มีการใช้ "องค์กรตรวจสอบ" หลากหลาย กลุ่มวุฒิสมาชิก 2 กลุ่ม ยื่นญัตติขอเปิดอภิปรายทั่วไปโดยไม่ลงมติ อยู่ระหว่างกำหนดวัน ฝ่ายค้านเตรียมยื่นอภิปรายไม่ไว้วางใจรัฐบาลปลายเดือนตุลาคมนี้  ขณะที่ป.ป.ช.ก็แจ้งเตือนรัฐบาลว่า โครงการที่ออกแบบไว้เอื้อการทุจริตหลายขั้นตอน ถ้าเตือนซ้ำอีกแล้วยังไม่แก้อาจเป็นเหตุยกมาอ้างได้ว่า จงใจปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ
    แต่สำหรับคนทั่วไปก็ใช้สิทธิร้ององค์กรตรวจสอบ อาทิ ม.ร.ว.ปรีดิยาธร เทวกุล ร้องผู้ตรวจการแผ่นดินสอบ หรือกลุ่มอาจารย์นิด้ายื่นร้องศาลรัฐธรรมนูญ หวังใช้คำสั่งศาลล้มโครงการนี้จนร้อนฉ่า
    แต่ท้ายสุดศาลรัฐธรรมนูญก็ไม่รับฟ้อง
    ส่วนเรื่องการประมูลคลื่น 3 จี ก็ร้อนแรงไม่แพ้กัน ทั้งห้วงวันสุกดิบก่อนเปิดประมูล จนถึงหลังประมูลเสร็จ ยังมีความเห็นต่างที่ยกมาคัดง้างตอบโต้กันไม่จบ ทั้งประเด็นผลประโยชน์แผ่นดิน การออกแบบประมูลเป็นการแข่งขันเทียม ไปจนถึงการประเมินผลได้สุดท้ายของรัฐหรือผู้บริโภค 
    เฉพาะที่ศาลปกครอง มีผู้ร้องในเรื่องนี้แล้วถึง 6 สำนวน ทั้งอาจารย์นักวิชาการด้านโทรคมนาคม  องค์กรผู้บริโภค อดีตผู้นำแรงงานรัฐวิสาหกิจด้านโทรคมนาคม  กลุ่มเคลื่อนไหวทางสังคม ซึ่งศาลสั่งยกฟ้อง หรือไม่รับฟ้องไปทั้งหมดแล้ว ด้วยเหตุผลแตกต่างกันไป
    มี 2 รายยื่นฟ้องป.ป.ช. ว่ากรรมการ กสทช. ที่อนุมัติการประมูลครั้งนี้ ผิดพ.ร.บ.ฮั้วประมูล และปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ ซึ่งกรรมการป.ป.ช.กำลังนัดว่าจะรับคำร้องไว้พิจารณาหรือไม่ต่อไป
    รวมทั้งมีการร้องต่อผู้ตรวจการแผ่นดินอีกองค์กรหนึ่งด้วย
    ผลสุดท้ายออกมาจะให้รัฐบาลหรือหน่วยงานผู้รับผิดชอบ เดินหน้าโครงการหรือนโยบายที่ถูกท้วงติงได้ต่อไปหรือไม่นั้น ต้องรอกันต่อไป
    แต่กระบวนการที่มีการใช้ "องค์กรตรวจสอบ"ครั้งใหญ่ที่เกิดขึ้น ต้องบอกว่านี่เป็นการนำข้อขัดแย้งเข้าสู่กระบวนการตัดสินตามระบบ เพื่อให้ได้ข้อยุติ
    คำตัดสินแต่ละครั้ง มีทั้งคนแพ้และชนะ มีคนผิดหวังและสมหวัง ที่สำคัญกว่าคือการได้เรียนรู้ ว่าความเห็นต่างมีทางออกตามกระบวนการ และทำให้คนรับผิดชอบต้องระวังมากขึ้น 
พวกเราอย่า "รำคาญ" กับการตรวจสอบกันไปเสียก่อนก็แล้วกัน         

จากหนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ปีที่ 32 ฉบับที่ 2,786 วันที่  25-27  ตุลาคม  พ.ศ. 2555