หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ

วันนี้ขอพูดถึงเรื่องกฎหมายสำคัญๆ ที่มีผลกระทบต่อการแข่งขันของไทย ฉบับแรกคือ กฎหมายการแข่งขันทางการค้า ซึ่งเป็นกฎหมายที่ใช้แล้วกว่าสิบปี แต่ไม่มีผลอะไรเลย จึงถึงเวลาที่จะต้องหาวิธีแก้ไขอย่างรีบด่วน

"การเอาคู่แข่งมาเป็นเพื่อนแต่เอาลูกค้าเป็นศัตรู" เป็นคำอธิบายของการ "ฮั้ว" หรือ Cartel ท่านจะเชื่อหรือไม่ก็ตามแต่ลองอ่านเรื่องจริงต่อไปนี้และพิจารณาเองครับ
    ธุรกิจรับจ้างขนถ่ายสินค้าทางทะเลก็เหมือนธุรกิจทั่วไป คือ มีช่วงเวลาทำกำไรและขาดทุน ประเทศไทยไม่มีบริษัทรับขนส่งสินค้าทางเรือ ดังนั้นจึงขาดอำนาจต่อรองระดับหนึ่ง  ตรงข้ามกับธุรกิจขนส่งทางอากาศซึ่งประเทศไทยเป็นเจ้าของสายการบินไทย นอกจากการทำรายได้ให้กับประเทศแล้วธุรกิจทั้งสองนี้ยังมีความสำคัญต่อความมั่นคงของประเทศด้วย เช่น เมื่อครั้งสหรัฐฯทำสงครามกับเวียดนามอยู่นั้น สายเดินเรือพาณิชย์ของสหรัฐฯยังมีบทบาทขนส่งยุทธปัจจัยและอื่นๆที่เกี่ยวข้อง
    อย่างไรก็ตามเหตุผลที่สนับสนุนว่าการมีสายเดินเรือของตนเองจะทำให้ต้นทุนการขนส่งสินค้าถูกลงนั้นก็ยังเป็นคำถามอยู่เพราะธุรกิจต้องแข่งขันกัน ดังนั้นราคาจึงขึ้นอยู่กับเงื่อนไขของตลาดมากกว่า สิ่งสำคัญที่มีผลกระทบต่อธุรกิจของสายเรือคือธุรกิจส่งออก-นำเข้าสินค้าและราคาน้ำมัน ค่าขนส่งจึงเป็นต้นทุนที่สำคัญของผู้ส่งออกและนำเข้าสินค้าด้วย พวกเราคงไม่ติดใจเรื่องค่าขนส่งเพราะมีการแข่งขันในระดับหนึ่งแต่สิ่งที่สร้างความไม่เป็นธรรมต่อธุรกิจก็คือค่าใช้จ่ายส่วนเกินอื่นๆ เช่น ค่าใบขน ใบตราส่งฯ ซึ่งบริษัทเรือประกาศเรียกเก็บเพิ่มเป็นครั้งๆโดยไม่อธิบายเหตุผล
    และที่น่าสังเกตเป็นอย่างยิ่งคือบริษัทเหล่านี้จะประกาศเรียกเก็บค่าใช้จ่ายดังกล่าวพร้อมๆกันและในอัตราเดียวกันด้วย ซึ่งทำให้เราคิดเป็นอย่างอื่นไปไม่ได้นอกจากการส่อพฤติกรรม "ฮั้ว" อย่างแน่นอน พฤติกรรมเช่นนี้เป็นที่รับทราบของกระทรวงพาณิชย์แต่ยังทำอะไรไม่ได้ถนัด กฎหมายยังมีปัญหาและต้องแก้ไข
    ปัญหาที่สองคือกฎหมายกรมศุลกากรซึ่งมีความสำคัญสองระดับคือเกี่ยวกับการจัดเก็บรายได้และความมั่นคงของประเทศ บทบาทในประเด็นแรกนั้นจะลดน้อยลงไปเรื่อยๆเนื่องจากการลดลงของภาษีนำเข้าสินค้าตามข้อตกลงการค้าเสรี (FTAs) หลายฉบับ ดังนั้นการแก้ไขให้ยกเลิกการให้รางวัลนำจับแก่เจ้าหน้าที่น่าจะไม่มีใครขัดข้อง การยกเลิกรางวัลนำจับจะช่วยไม่ให้เกิดวัฒนธรรมเหลื่อมล้ำระหว่างเจ้าหน้าที่รัฐต่างกระทรวงเพราะขึ้นชื่อว่าเจ้าหน้าที่รัฐก็ควรจะต้องทำหน้าที่ตามกฎหมายอยู่แล้ว การให้รางวัลนำจับยังจะช่วยลดการคอร์รัปชันได้มากขึ้นอีกต่างหาก
    กฎหมายฉบับที่สามที่เป็นความเป็นความตายของประเทศคือกฎหมายที่เกี่ยวกับการป้องกันการก่อการร้ายและฟอกเงินซึ่งจะออกไม่ทันเดือนกุมภาพันธ์ปีหน้า ผลที่จะเกิดขึ้นคือการถูกตรวจสอบ "การเดินทางของเงิน" ที่เป็นปัจจัยสำคัญของการทำธุรกิจข้ามชาติ ซึ่งอาจจะรวมถึงการใช้บัตรเครดิตในต่างประเทศ นอกจากความน่าเชื่อถือ (Creditability) ของประเทศที่สูญหายแล้วต้นทุนการทำธุรกรรมทางการค้าจะสูงขึ้น ดังนั้นผู้ทำหน้าที่ออกกฎหมาย (Law Makers) จึงต้องรีบทำงานด่วนเพราะผลกระทบต่อเศรษฐกิจไทยจะใหญ่มากเกินการคาดเดาได้
    สุดท้ายสำหรับวันนี้คือกฎหมายส่งเสริมการลงทุนที่ สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (บีโอไอ)มีผลงานที่ดีเยี่ยมเพราะสามารถสร้างงานให้คนไทยมากมายจนเกิดขาดแคลนในบางธุรกิจ การปรับตัวของกลุ่มธุรกิจที่ยังต้องการแรงงานถูกจะต้องเกิดขึ้นแต่ปัญหาของเวลาที่ต้องใช้ในระหว่างเปลี่ยนผ่านกำลังส่งผลกระทบรุนแรง บีโอไอต้องดำเนินการให้บริษัทที่ได้รับส่งเสริม สามารถแข่งขันต่อไปให้ได้

    คำตอบทั้งหมดหาได้จากผู้ออกกฎหมาย (Law Makers) ไทย

จากหนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ปีที่ 32 ฉบับที่ 2,785 วันที่  21-24  ตุลาคม  พ.ศ. 2555