หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ

ถ้าพูดถึงสบู่ดำ เชื่อว่าหลายท่านต้องคุ้นเคย เพราะเมล็ดสามารถนำมาผลิตเป็นน้ำมันไบโอดีเซล (BIO-DIESEL) ที่มีคุณภาพสูง และวิจัยในหลายสถาบันยังคงมีการเดินหน้าทำงานวิจัยกันอย่างต่อเนื่อง

แม้ว่ามีผลการวิจัยที่ยอมรับถึงประโยชน์ที่ได้รับจากสบู่ดำมีมากมาย แต่การสนับสนุนให้เป็นรูปธรรม ในเชิงพาณิชย์ยังไม่เกิดขึ้น เพราะขาดการให้การสนับสนุนอย่างจริงจังและต่อเนื่องของทุกภาคส่วนทั้งภาครัฐและเอกชน
 เมื่อช่วงต้นเดือนมิถุนายนที่ผ่านมานี้ ผมได้รับเชิญจากบริษัทหนึ่ง ตั้งอยู่ที่เมืองคุนหมิง ประเทศจีน ซึ่งบริษัทนี้ได้เคยมาหาความรู้กับผมในการวิจัยและพัฒนาสบู่ดำเป็นพลังงานทางเลือก ที่มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน ตั้งแต่ปี 2546 หรือ ประมาณ 9 ปีที่แล้ว หลังจากนั้นเขาได้กลับไปวางแผนการวิจัยและพัฒนาสบู่ดำให้เป็นน้ำมันบนดินอย่างต่อเนื่องและจริงจัง จนถึงขณะนี้ ผมในฐานะที่เป็นผู้หนึ่งที่สนใจและพัฒนาสบู่ดำมาในช่วงประมาณ 10 ปีที่ผ่านมา ต้องยอมรับว่าถ้าพวกเราต้องการศึกษาต้นแบบการวิจัยและพัฒนาสบู่ดำอย่างมีประสิทธิภาพสูง และเล็งเห็นความสัมฤทธิผลได้อย่างเป็นรูปธรรมมาก ต้องไปดูที่บริษัทนี้ที่ เมืองคุนหมิง ซึ่งใช้เวลาเดินทางจากกรุงเทพฯเพียง 2 ชั่วโมงเท่านั้น
 จากที่เขาได้มาศึกษาแนวทางจากเราเมื่อเกือบสิบปีที่ผ่านมา และจากการที่เขามุ่งมั่นและตั้งใจจริง รวมทั้งการสนับสนุนจากรัฐบาลอย่างจริงจัง ศูนย์วิจัยและพัฒนาสบู่ดำของบริษัทนี้ ได้รวบรวมพันธุ์สบู่ดำที่มีอยู่ทั่วโลกมารวบรวมไว้เกือบ 500 แหล่ง เพื่อการศึกษาและพัฒนาปรับปรุงพันธุ์ให้ดีขึ้น และได้เริ่มส่งเสริมการปลูกสบู่ดำในพื้นที่ของเมืองคุนหมิง โดยเฉพาะบริเวณที่ดินมีความอุดมสมบูรณ์ต่ำ รวมถึงที่ลาดชัน บนภูเขาที่หัวโล้นจากการชะล้างมานาน และที่ริมตลิ่งตามแนวเส้นทางของน้ำจากที่สูงลงมายังพื้นราบ ระยะทางที่ปลูกเป็นแนวยาวตามลำธารดังกล่าวยาวประมาณ 26 กิโลเมตร ซึ่งเขาประมาณว่าในขณะนี้มีพื้นที่ปลูกสบู่ดำแล้วประมาณ 33,333 เฮกตาร์ หรือประมาณกว่า 200,000 ไร่
 ถึงแม้ผลผลิตในช่วงแรกจะยังไม่สูงมากนักแต่เขามั่นใจมากขึ้นที่จะได้ผลผลิตเพิ่มขึ้น จากการสังเกตโกดังเก็บเมล็ดสบู่ดำน่าจะมีกว่า 500 ตันทีเดียว วิธีการส่งเสริมของเขานั้นก็ได้เรียนรู้จากเราเกือบทั้งสิ้น เช่นการเปิดเหมือนโรงเรียนสบู่ดำ เพื่อให้ความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับการปลูก การดูแลรักษา และการเก็บเกี่ยว หลังจากนั้นทางบริษัทจะให้ต้นกล้าไปปลูก และติดตามจนได้ผลผลิต จึงรับซื้อคืนในราคาประมาณกิโลกรัมละ 3 หยวน (ประมาณ 15 บาท) หรือในอีกแนวทางหนึ่งคือบริษัทจะขอเช่าที่ของเกษตรกร แล้วให้เกษตรกรรายนั้นรับจ้างปลูกสบู่ดำของบริษัทเพื่อจูงใจและประกันรายได้ว่าอย่างน้อยก็ได้รายได้จากการให้บริษัทเช่าที่ดินของตน และนิสัยของชาวจีนโดยกำเนิดที่มีความขยัน อดทน เก็บเล็กผสมน้อยไปเรื่อยทำให้โครงการของเขาดูไปได้ดีทีเดียว
 สิ่งที่ได้รับรู้เป็นแนวทางอีกประการหนึ่งที่น่าสนใจ และน่าจะเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้บริษัทนี้ประสบความสำเร็จตามแนวทางที่วางไว้คือ บริษัทจะทำการผลิตน้ำมันไบโอดีเซลจากสบู่ดำที่รัฐบาลมีคำสั่งซื้อทั้งหมด นั่นหมายถึงว่ารัฐบาลได้วางแนวทางไว้แล้วค่อนข้างชัดเจนว่าในแต่ละปีต้องการน้ำมันไบโอดีเซลจากสบู่ดำ เพื่อป้อนการใช้ (ปัจจุบันได้นำไปใช้เป็นน้ำมันเครื่องบินแล้ว)   บริษัทจึงสามารถส่งเสริมการปลูก และปริมาณการผลิตตามตลาดที่แน่นอน
 ยิ่งไปกว่านั้นผมได้เคยแนะนำไว้ตั้งแต่ช่วงแรกๆ หลังจากทำการค้นคว้าวิจัยว่า การจะปลูกและผลิตสบู่ดำให้ประสบผลสำเร็จนั้นต้องทำในรูปแบบของการจัดการแบบไร้ของเสีย (ZERO-WASTE MANAGEMENT) คือใช้ประโยชน์จากทุกภาคส่วนของสบู่ดำมาสร้างมูลค่าเพิ่ม นอกจากเมล็ดผลิตเป็นน้ำมันไบโอดีเซล (หรือน้ำมันที่มีสรรพคุณทางยา) กากใช้เป็นอาหารสัตว์ เปลือกทำเป็นปุ๋ยหรือเชื้อเพลิง ใบสกัดเป็นสารกำจัดแมลง ต้นสามารถกรีดได้น้ำยางที่มีคุณค่าทางเคมีหรือยา หรือผลิตเป็นเชื้อเพลิงเช่นถ่าน ได้น้ำสมควันไม้ที่มีสรรพคุณกำจัดแมลงและปลวก ถือเป็นสารกำจัดศัตรูพืชจากธรรมชาติ (NATURAL PRODUCTS) แต่ทั้งหลายทั้งปวง หากจะทำให้สำเร็จได้ต้องใช้เทคโนโลยีในทุกกระบวนการ ซึ่งนี่คือข้อได้เปรียบของประเทศจีน ที่มีเทคโนโลยีที่ครบและสามารถพัฒนาได้อย่างสมบูรณ์ เช่นสามารถหีบสกัดน้ำมันจากเนื้อในเมล็ด (KERNEL) ได้ ทำให้ได้ปริมาณน้ำมันมากกว่า 50% นั่นหมายถึงว่าใช้เมล็ดสบู่ดำไม่ถึง 2 กิโลกรัมสามารถหีบสกัดน้ำมันได้ 1 ลิตร หากท่านที่สนใจอยากเห็นเพื่อนำมาพัฒนาในประเทศกันอย่างจริงจัง ผมยินดีเป็นไกด์พาไปดู และจะดีใจมากขึ้นหากภาครัฐ จะหันมาให้ความสนใจอีกสักครั้ง เพราะผมยังมั่นใจว่า "สบู่ดำเป็นน้ำมันบนดินที่ยังมีอนาคต"

จากหนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจฉบับที่ 2,766  16-18  สิงหาคม พ.ศ. 2555